Kapat

Propolis Nedir?

Anasayfa
Mutfak Gıdaları Propolis Nedir?

İnsanoğlunun en eski şifa kaynakları arasında yer alan Propolis, son yıllarda bilim dünyasının daha fazla ilgisini çekiyor. Propolis, özellikle bağışıklık sistemini güçlendirerek hastalıklardan korunmada olumlu katkı sağlama özelliği ile dikkat çekiyor.

Propolis arıların bitkilerin tomurcuk ve gövdelerinden topladığı reçinemsi maddeleri işlemesiyle ürettikleri bir arı ürünüdür.

Arılar, Propolis’i kovanı mikro-organizmalara ve dış etkenlere karşı korumak için kovandaki çatlakları Propolis ile onarmak için üretir. Bunu üretirken arılar çoğunlukla kavak ve çamgillerin reçinelerini kullanır. Propolis’in bileşiminde % 45 reçine, %30 balmumu, fenolik bileşikler, % 5 mineral ve vitaminler bulunur.   

Kovana her zaman Propolis ile kaplı bir kanaldan geçerek giren arılar, bu sayede hem kendilerinin hem de kovanın hijyenini sağlarlar.

Propolis, kovanı koruyucu bu işlevleri nedeniyle Yunanca “pro” ön/giriş ve “polis” şehir anlamına gelen iki kelimeden oluşmuştur. Yani kovan, arıların içerisinde yaşadığı bir şehir olarak kabul edilirse, Propolis “şehrin güvenliğinden sorumlu madde” olarak düşünülebilir.

Propolis, karakteristik bir kokuya sahiptir. Genellikle koyu kahverengi kütle olmasına karşılık, rengi elde edildiği bitki çeşitlerine göre farklılık gösterir. Sarı, kırmızı, yeşil, şeffaf gibi renk ve özelliklerde olabilmektedir.

Zengin bir içeriği bulunmaktadır. Propolis’in bileşimi, kovanın çevresindeki bitki örtüsü, coğrafi bölge, iklim koşulları gibi etkenlere bağlı olarak değişim göstermektedir.

Propolis’in bileşimi, bitkinin kaynağına ve coğrafi bölgeye göre önemli ölçüde değişim göstermesine karşılık temel bileşenlerinin oranları birbirine benzemektedir.

Hangi amaçla kullanılırsa kullanılsın, diğer kovan ürünleri gibi Propolis’lerin de elde edildiği kovanın çevre koşullarından olumsuz etkilenmesi söz konusudur. Bu nedenle tarım ve veteriner ilaçları, endüstriyel kirlilik, ağır metaller gibi çevresel risk faktörleri dikkate alınmalıdır.

Propolis nasıl kullanılır?

Arıların kovanlarını dış etkenlerden korumak için ürettikleri Propolis kovandan alındığı haliyle tüketilemez. Kovandan alındığında içeriğinde yüksek oranda balmumu ve kovandaki bala ulaşmaya çalışan parazitler bulunur.

İlginizi Çekebilir:  Cevizli Pekmezli Sucuk Yapalım

Bu nedenle özütleme işlemi ile yapısındaki etken maddelerin bu kirletici maddelerden ayrılması gerekmektedir. Özütleme işlemi sırasında su ve alkol gibi farklı çözücüler kullanılabilmektedir.

Propolis’in zararı var mı?

Propolis özütlemede kullanılan bazı çözücülerin özellikle çocuklarda kullanılması sakıncalı olabilmektedir. Çözücü olarak su kullanılması durumunda ise, içerikte bulunan kafeik asit fenetilester (KAFE) ve bazı önemli flavonoitlerin (galangin, krizin, pinobanksin, pinosembrin) suya çok düşük oranlarda geçmesi nedeniyle beklenen yararlar yeterince de sağlanamamaktadır.

Propolis doğrudan alındığında acı tadı vardır. Balla veya meyve suları ile karıştırılabilir. Yüksek dozlarda ve alkol ile alındığında bulantı, kusma ve mide yanması yapabilir. İçeriğinde bulunan kumarin miktarına bağlı olarak kanama riski olan durumlarda ve cerrahiden önce kullanımına ara verilmelidir. Kanama riski olanlar ise Propolis’i hiç kullanmamalıdır.