Kapat

Osmanlı’da Helva Kültürü

Anasayfa
Mutfak Gıdaları Osmanlı’da Helva Kültürü

Helva, Osmanlı ve Türk mutfağının en temel ve kullanılan tatlılarından birisidir. Dilimize kelime kökeni olarak Arapça ”halva”  sözcüğünden geçmiştir. Arapça’da “halva” tatlı demektir. Bizle günümüzde helvanın çok az çeşidini biliyoruz. Eski mutfaklarımızda; dövülerek ve kavrularak yapılan ile şerbetle pişen, kızgın yağda pişen ve macun cinsinde birçok çeşidi vardır.

Havanda dövülerek yapılanlar

Ceviz, fıstık, badem gibi muhtelif çerezlerin havanda bin kereye yakın dövülerek helva haline getirilmesi ile yapılan çeşididir. Kullanılan çereze göre isimlendirilir. Fıstık helvası, badem helvası, leblebi helvası, ceviz helvası gibi.

Tel tel çekilerek yapılanlar

Kaynatılmış pekmez veya şekerden ağdası yapılır ve daha sonra bu ağda çekile çekile beyazlatılır ve tel tel hale getirilir. Erzurum, Sivas, Bayburt, Gaziantep, Kayseri’nin tel helvaları, Kastamonu’nun çekme helvası, Bolu’nun tepme helvası ve İzmit’in pişmaniyesi bu helvaların günümüzde en çok bilinen çeşitleridir.

Şerbetli ve kızartılarak yapılanlar

Genel olarak kavrularak pişen helvaya, şerbet ilave edilerek veya pişen karışımın şerbete, bala yahut pekmezin içine atılıp dinlendirilmesiyle yapılan helvalardır.

Kara kabak helvası, Helva-ı kahi, ballı, saray, halife, derviş, kak, namaz ve patates lokmaları bu tür helvanın çeşitlerindendir.

Kavrularak yapılanlar

Genellikle yağda un, nişasta, irmik, badem unu gibi malzemelerin kavrulmasının ardından, şeker yahut şerbet eklenmesi ile yapılan helva çeşididir. Şeker haricinde, bal ve pekmez kullanılarak yapılan tarifleri de vardır.

İrmik, bal, asude, bayram, billuriye, Cem Sultan, düğün, gaziler, gullabiye, ishakiye, memnuniye, canki, mafiş, pirinç, reşidiye, saray, helva-i hakani bu tür helvaların günümüzde en çok bilinen çeşitleridir.

İlginizi Çekebilir:  Baharatlı Tereyağlı Kurabiye