Kapat

Bal Hakkında Neleri Bilmeliyiz?…

Anasayfa
Mutfak Gıdaları Bal Hakkında Neleri Bilmeliyiz?…

Bal Hakkında Neleri Bilmeliyiz?…

Hakiki bal, kimyasal kalıntı, tarım ilacı, yapay petek, içermeyen arının kendi doğal tabitatında işlediği petekle üretmiş olduğu baldır. Hakiki bal; ısıl işlem, pastörizasyon gibi endüstriyel işlemlerden geçmeden, hiçbir besin ve şeker ilavesi yapılmadan üretilir. Arılar, bitkilerden aldıkları nektarı işlerken içerisine kendi salgıları olan diaztas enzimi ile prolin proteini gibi önemli enzim ve proteinleri karıştırırlar.

Balın sahte olup-olmadığını anlamanın en etkili yolu, sadece laboratuvar analizidir. Laboratuvar sonuçlarında arıdan gelen “diastaz ve prolin” maddeleri ile nektardan gelen “c4 şeker” miktarı kontrol edilerek bir sonuca varılır.

Sahte bal nedir?

İçeriğinde; yapay bal aroması, renklendirici, tatlandırıcı, glikoz, mısır şurubu ve suni petek bulunan bal sahte bal olarak nitelendirilir. 

Şekerlenen bal sahtemidir?

Balın şekerlenmesi ya da bir diğer adıyla kristalleşmesi balın doğal bir fiziksel değişimidir. Hakiki balın özelliklerinden biri de kristalleşebilmesidir yani şekerlenmesidir. Balın içeriğinde yer alan şeker / su oranı kristalleşmeyi etkiler. Nektar oranı yüksek olan ballar daha kolay şekerlenirler.  Balın kristalleşmesi 14-15 derece arasındaki sıcaklıkla mümkündür. Mevsime bağlı olarak ani ısı değişimlerinin olduğu zamanlarda kristalleşme daha fazla olmaktadır.

Hakiki bal ekşiyebilir mi?

Hakiki bal zaman içerisinde ekşiyebilir. Bitkilerin çiçek özlerinde bulunan mayanın bala karışması ve aktif olması ile balın aroma ve lezzetinde zamanla değişim olabilir.

Hakiki balın rengi ve fiziksel özellikleri nasıl olmalıdır?

Renk:

Hakiki balın rengi genellikle nektar alınan çiçeğin cinsine göre değişir. Açık sarı renkten başlayıp, koyu kırmızıya kadar; sarı, kehribar, kahverengi ve kırmızımsı renklerden oluşur. Koyu renkli ballar içerik bakımından genellikle daha yoğundur. Amino asit, şeker, demir, bakır, manganez miktarları artıkça balın rengi koyulaşır.

Viskozite & Kıvam:

Viskozite balın akıcılığını, kıvamını ifade eden bir değerdir. Ağır akışkan yapılı bir balın akıcılığı yavaş, viskozite değeri yüksek olur. İyi balın viskozite değeri 2.65 – 2.91 arasında olmalıdır. 

İlginizi Çekebilir:  Biftek Eti Nasıl Pişirilmeli?

Nem:

Balın nem değeri %18 olmalıdır. 

Yoğunluk:

Balın özgül ağırlığı 20 derece sıcaklıkta 1.45 g/cm3 tür. Higroskopik: Bal, higroskopik bir maddedir. Bulunduğu ortamda havanın nemini çekme özelliğine sahiptir. Bal ışığı döndürebilme özelliğine sahiptir. Çiçek balı, polarize ışığı sola çevirirken, salgı balı sağa çevirir, baldan anlayan biri bu özelliğinden yararlanarak balın türünü rahatlıkla bulabilir.

Balın kalitesini belirleyen unsurlar nelerdir?  

Bir balın kalitesi birden fazla unsura bağlıdır. Bölgenin özellikleri, çevresinde tarım yapılmaması, arıcının arıya antibiyotik vb ilaç vermemesi, glikoz ve mısır şurubu kullanılmaması, peteği arı kolonisinin inşa etmesi, bitki florasının zenginliği, endemik bitki çeşitliliği, rakımın yüksekliği gibi faktörlere bağlıdır.

Ham bal nedir?

Ham bal, pastörizasyon ve ısıl işlem uygulamalarından geçmemiş balın en doğal ve saf halidir. Herhangi bir ısıl işlem veya endüstriyel uygulama geçirmediğinden içeriğindeki polen ve enzimler korunmuş olur. Ham bal arının üretmiş olduğu olduğu aynı zamanda doğal bal anlamına gelen çiğ baldır.  

Krem bal nedir ve normal baldan farkı nedir? 

Krem bal, çiçek balının kontrollü bir şekilde kristalleşmesi ile ortaya çıkan tereyağı gibi sürülebilir fiziksel özelliğe sahip baldır. Krem balın kimyasal özelliği, besin değeri, kalitesi ve lezzeti diğer çiçek ballarından farklı değildir. Sadece fiziksel olarak farklı bir yapıya sahiptir. Kolay sürülebilir bir kıvamda olmasından dolayı tercih edilir. 

Çiçek balı (yayla balı) nedir? 

Çiçek Balı, işçi arılarının çiçekli bitkilerin, gövde, yaprak ve çeşitli kısımlarından topladıkları nektarlarla ürettikleri baldır. Balın kaynağı tek bir çiçek çeşidinden meydana gelebildiği gibi birden fazla türde çiçekten de oluşabilir. Genellikle yüksek rakımlı, çiçek çeşitliliği bol olan yaylarda üretilmesinden dolayı yayla balı olarak da adlandırılır. 

Polifloralı ve Monofloral bal nedir? Aralarında fark varmı dır?

Balın kaynağı tek çeşit çiçekten meydana geliyorsa bu bal türüne “monofloral bal” denir. İşçi arılar bazen bal üretimi için topladıkları nektarları tek çeşit çiçekten karşılarlar. Kestane balı, çam balı ve ayçiçek balı bu bala örnektir.

İlginizi Çekebilir:  Narın Faydaları ve Çeşitli Narlı Tarifler

Birden fazla çiçek türünden toplanan nektarlarla elde edilen bala ise “polifloralı bal” denilir. Genellikle yüksek rakımlı ve zengin bitki florasına sahip yaylalarda üretilir. Bölgenin bitki çeşitliliğine göre yöresel bal şeklinde veya yayla adıyla özdeşleştirilerek isimlendirilebilir. 

Süzme bal nedir ve nasıl elde edilir?

Süzme bal; petekli balda bulanan sır tabakası ve peteklerin baldan ayrıştırılmasıyla elde edilen saf baldır. Öncelikle bal peteğinin üzerinde bulunan sır tabakası alınır ve daha sonra santrifüj yöntemiyle petekli kısım ayrıştırılır ve süzme işlemi gerçekleştirilir. Süzme işleminden sonra geriye kalan balmumu parçacıkları alınarak berrak görünümlü süzme bal elde edilir. Süzme işlemi yapılırken kimyasal işlem uygulanmadığı için süzme balın doğallığı ve ham yapısı bu durumdan etkilenmez.  

Çiçek balı (yayla yalı) ile çam balı arasındaki fark varmı dır?

Çiçek balı, işçi arılar tarafından çiçekli bitkilerden toplanan nektarlarla oluşturulur. Çam balı ise bir salgı balı olup, asıl kaynağı orman ağaçlarından salgılanan nektarlar sonucu oluşur. 

Balmumu nedir? 

İşçi arılar üretilen balın depolanması ve olgunlaşması için altıgen yapılı petek gözleri inşa ederler. Bu petek gözlerini inşa etmek için karın halkalarında bulunan salgı bezlerinden salgılanan maddeyi kullanırlar. Yumuşak ve sarı renkli olan bu maddeye balmumu denir.

Karakovan balı nedir?

Doğal kütük kovanlarda karanlıkta tutularak üretilen ve temel petek kullanmadan arının kendi yaptığı petek ile oluşan bala “karakovan bal” denilir. Bal oluşurken kovanın karanlık olması gerekir bu yüzden kovanın kapağı hiç açılmaz. Balın olgunlaşması için yaklaşık olarak altı ay beklenir.

Petek bal ile süzme bal arasındaki fark nedir?

Peteğinden arındırılmış bal süzme bal halini alır. Bal süzülürken yapsında bulunan polen ve enzim bileşenleri de petekle birlikte ayrışır. Petekli ballar, süzme ballara göre polen ve enzim bakımından daha zengin yapıya sahiptir. 

İlginizi Çekebilir:  Portakalın Besin Değerleri ve Çeşitleri

Hakiki balı nasıl saklayalım?

Bal, güneş ışığından korunarak, 25 derecenin altında ve kapalı şekilde saklanmalıdır. Üretim tarihinden itibaren de 3 yıl içinde de tüketilmelidir. 

Balı kimler tüketemez?  

Arı ürünlerine alerjisi olan kişiler ve 1 yaşından küçük çocuklar bal tüketmemelidir. Şeker hastaları veya herhangi bir rahatsızlığı, hastalığı olanların doktora danışarak tüketmeleri gerekmektedir.